Müze Kumbaram, 12 Nisan 2021 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle resmî olarak kuruldu. Kuruluşunun hemen ardından müzeciliğin temel niteliklerinden toplumsal fayda anlayışını merkezine alarak çeşitli projeler üretmeye başladı. Bu projeler içinde özellikle bilimsel bilginin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması önemli bir öncelik olarak belirlendi. Bu doğrultuda Müze Kumbaram Araştırma Fonu (MKAF) fikri 2022 yılının başında şekillendi ve Müze Kumbaram’ın kuruluş yıl dönümünde, 12 Nisan 2022’de hayata geçirildi.
MKAF; kuruluşundan itibaren şeffaflık, sürdürülebilirlik ve gizlilik ilkelerini temel alarak yapılandırıldı. Tüm başvuru, değerlendirme ve destek süreçleri şeffaf bir sistem üzerinden yürütülürken; fonun her yıl düzenli olarak devam etmesi sürdürülebilirlik anlayışıyla güvence altına alındı. Başvuran araştırmacıların kişisel verileri ve akademik çalışmaları ise etik ilkelere uygun biçimde ve gizlilik esasına bağlı olarak korunmaktadır.
MKAF tasarlanırken özellikle akademik kariyerlerinin başında bulunan yüksek lisans ve doktora öğrencileri merkeze alındı. Genç araştırmacıların tez çalışmalarının desteklenmesi, yazım süreçlerinde teşvik edilmesi ve bu tezlerden doğacak bilimsel yayınların çoğalmasına katkı sunulması MKAF’ın temel amaçları arasında yer aldı. Fon fikri netleşmeden önce Müze Kumbaram danışma kurulunda yapılan toplantılarda farklı proje olasılıkları değerlendirildi; ancak en sürdürülebilir, en etkili ve en doğrudan katkının araştırmacılara fon sağlamak olacağı kanaatine varılarak MKAF modeli benimsendi.
MKAF’ın her yıl doğum gününde farklı bir tema ile açılması planlanarak başvuruların bu tema kapsamında alınmasına karar verildi. İlk yılın teması olarak, Müze Kumbaram’ın en önemli simge nesnelerinden biri olan “kumbara” seçildi. Türkiye’de kumbara üzerine yapılan akademik çalışmaların sınırlı olması bu tercihte belirleyici oldu. Disiplinlerarası bir yaklaşımla kurgulanan MKAF; eğitim, müzecilik, sanat tarihi, tarih, mimarlık ve tasarım gibi birçok alandan başvuruya açık olarak tasarlandı.
Kültürel Miras, Kumbara ve Birlikte Büyüme Anlayışı
MKAF, kültürel mirasın sürdürülebilirliği kapsamında bilginin üretilmesini, paylaşılmasını ve kuşaklar arasında aktarılmasını temel bir sorumluluk olarak görür. Bu yaklaşımın merkezinde yer alan “kumbara” yalnızca maddi bir birikimi değil; bilgiyi, emeği, deneyimi, değeri ve toplumsal sorumluluğu temsil eder. Tasarruf, birikim ve süreklilik ilkeleriyle şekillenen bu metafor, bugün üretilen bilginin yarına aktarılmasını ve ortak bir hafızada çoğalmasını simgeler.
MKAF’ın benimsediği bir diğer temel yaklaşım ise birlikte büyüme anlayışıdır. Bu anlayış; paylaşılan kültürel değerleri, ortak amaç doğrultusunda bir arada bulunmayı, deneyim biriktirmeyi ve kolektif üretimi kapsar. MKAF, araştırmacıları yalnızca bireysel başarılarıyla değil; aynı zamanda ortak hedefler etrafında bir araya gelen büyük bir öğrenme topluluğunun parçası olarak görür.
Hibemiz, Müze Kumbaramın bilimsel çalışmalara destek vererek, bu alanda mevcut bilginin artırılması çaba ve isteğinin bir sonucudur. Hibeye hak kazanıp kazanmadığına bakılmaksızın başvuran adayların tümü tezlerinin araştırma süreçleri içerisinde Müze Kumbaramdan, BirKültür Girişim Platformu arşivi ile koleksiyonundan ve BirKültür İhtisas Kütüphanesinden faydalanmaktadır.
Bugün MKAF
Bugün MKAF; yalnızca bir hibe programı olmanın ötesinde, bilgiyi, kültürü, araştırmayı ve müzeciliği bir araya getiren; şeffaf, sürdürülebilir ve etik ilkelere bağlı bir paylaşım alanı olarak yoluna devam etmektedir. Her yıl 12 Nisan’da başvurulara açılan MKAF bilginin, emeğin, eşitliğin ve ortak geleceğe dair umutların kumbarasını birlikte doldurmayı sürdürmektedir. MKAF, 2022’den bu yana her yıl hibe kazananları ve yedek adaylarıyla bağını sürdüren, iletişimde ve etkileşimde sürdürülebilirliği temel alan bir yapı olarak faaliyet göstermektedir. Yalnızca maddi destek veren bir program olmanın ötesine geçerek; kazananı ve başvuranlarıyla kurduğu ilişkiyi her daim devam ettiren bir programdır. MKAF, kültürel birikimin güçlenmesi ve ortak hafızanın korunması amacıyla üretilen bilginin yaygınlaştırılmasını destekler; bu doğrultuda çalışmaların uluslararası yayınlarla görünürlük kazanmasına katkı sunar. Böylece MKAF, her bir araştırmacının üretimini sadece desteklemekle kalmaz, aynı zamanda bu katkının literatüründe kalıcı bir iz bırakmasını sağlamayı hedefler.
- Kültürel Saygı: Geçmişe, hafızaya, kolektif ve bireysel hikâyelere duyduğumuz derin saygı, her adımımızın çıkış noktasıdır.
- Etik ve Güvenilirlik: Kültürel mirasın belgelenmesi ve aktarılmasında bilimsel doğruluk, telif haklarına saygı, kaynakların güvenilir kullanımı ve paydaşlarla güven ilişkisi kurmayı temel alır.
- Yenilikçilik: Dijital teknolojilerden ilham alarak kültürel anlatıları yeni yollarla ifade ederiz.
- Erişilebilirlik: Bilgiye, belleğe ve kültürel mirasa herkesin ulaşabileceği açık ve kapsayıcı ortamlar inşa ederiz.
- Süreklilik ve Sorumluluk: Kalıcı değerler yaratmak için etik, şeffaf ve sorumluluk sahibi bir yaklaşımı benimseriz.
- Kültürel Mirasın Korunması: Kültürel mirasın doğru belgelenmesi, görünür kılınması ve gelecek kuşaklara aktarılması için bilimsel, etik ve sorumlu bir yaklaşımı esas alırız.
- Bilginin İhracı ve Yaygınlaştırılması: Üretilen akademik ve kültürel bilginin ulusal ve uluslararası düzeyde dolaşıma girmesini ve ortak hafızaya katkı sunmasını destekleriz.
- Gizlilik: Başvuran araştırmacıların kişisel verilerini, akademik çalışmalarını ve paylaştıkları tüm bilgileri gizlilik ilkeleri doğrultusunda koruruz.
- Sürdürülebilirlik: Tüm program ve süreçlerimizi uzun vadeli etki hedefiyle planlar; maddi, kültürel ve kurumsal tüm kaynaklarımızı sürdürülebilir bir sistem içinde yönetiriz.
- Şeffaflık: Başvuru, değerlendirme, karar alma ve destek süreçlerinin tamamında açık, izlenebilir ve hesap verebilir bir sistemi benimser; tüm süreç boyunca ilgili herkese eşit ve doğru bilgi sunarız.
Benimsediğimiz tüm bu değerler kurumsal kimliğimizin özünü oluşturur ve bizi ileriye taşıma amacına hizmet eder.
MKAF 2022 – İlk Adım
MKAF’ın ilk başvuruları, Müze Kumbaram’ın 1. yaş günü olan 12 Nisan 2022 tarihinde açıldı. Üniversitelere, sivil toplum kuruluşlarına ve ilgili kurumlara yapılan duyurular sayesinde programa kısa sürede yoğun ilgi gösterildi. 17 Haziran 2022 itibarıyla 16 farklı şehirden, 18 üniversiteden ve 24 farklı bölümden toplam 31 başvuru alındı. Alanında uzman isimlerden oluşan seçici kurulun şeffaf ve etik değerlendirme süreci sonunda Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Matematik ve Fen Eğitimi Bölümü öğrencisi Şeyma Koyuncu, “Alternatif Bir Öğrenme ve Değerlendirme Aracının Geliştirilmesi ve Kullanımının İncelenmesi: Benim Bilgi ve Duygu Kumbaram” başlıklı çalışmasıyla MKAF 2022’nin ilk kazananı oldu.
1 Temmuz 2022 tarihinde Ankara’da düzenlenen törenle beratı takdim edilen Şeyma Koyuncu, Müze Kumbaram ve Ankara’nın önemli müzelerini kapsayan kültürel ziyaretlere katıldı. MKAF 2022 süreci, hem akademik hem de kültürel boyutuyla güçlü bir başlangıç oldu ve fonun sürdürülebilir yapısının temelleri bu yıl atıldı.
2022'de MKAF'ın hikayesinin nasıl başladığını birkultur.com içerisindeki blog yazımızdan okuyabilirsiniz.
MKAF 2022 kazananı ile ilgili söyleşimizi okumak için tıklayınız.
MKAF 2023 – Cumhuriyetin İkinci Yüzyılı
Cumhuriyetimizin 100. yılına denk gelen 2023 yılında, MKAF “Cumhuriyetimizin İkinci Yüzyılında Gelecek Kumbaram” temasıyla düzenlendi. Programa 26 üniversiteden ve 27 farklı disiplinden toplam 36 başvuru yapıldı. Seçici kurul değerlendirmeleri sonucunda, Ahmet Bilgehan Yıldız’ın “Anı Fotoğrafına Bakmak Üzerine Bir Gömülü Teori Araştırması” başlıklı doktora tezi kazandı.
17 Temmuz 2023’te gerçekleştirilen törenle Ahmet Bilgehan Yıldız’a beratı takdim edildi. Süreç, sergi ziyareti ve Ankara’nın önemli müzelerine yapılan geleneksel MKAF gezileriyle tamamlandı.
MKAF 2023 kazananı ile ilgili blog yazımıza göz atabilirsiniz.
MKAF 2024 – Eşitlik Kumbaram
2024 yılında MKAF, bu kez “Eşitlik Kumbaram: Sanat, Kültürel Miras ve Birikim Kültürü Alanlarında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizlikleri ve Sorunları” temasıyla toplumsal cinsiyet meselelerine odaklandı. 12 üniversiteden ve 12 farklı disiplinden toplam 13 başvuru alındı. Seçici kurul değerlendirmeleri sonucunda, Müjgan Güneş’in “Deprem Sonrası Sosyal Durumun Kadının Sosyal-Kültürel Rolleri ve Dayanma Gücüne Etkisi: Prekarya İçinde Femmekarya’nın Yeni Rolü” başlıklı doktora çalışması kazandı.
18 Temmuz 2024’te düzenlenen törenle Müjgan Güneş’e beratı takdim edildi. Ardından Ankara’nın önemli müzelerini kapsayan geleneksel MKAF müze gezileri gerçekleştirildi.
MKAF 2024 kazananı ile ilgili blog yazımıza göz atabilirsiniz.
MKAF 2025 – İmgelem Kumbaram
Her yıl 12 Nisan’da başvuruya açılan araştırma fonu programımız, dördüncü yılında “İmgelem Kumbaram” temasıyla düzenlendi.
MKAF 2025 kapsamında toplam 67 başvuru alınmış, bunların 42’si geçerli sayılmıştır. Geçerli başvurular; 27 farklı üniversiteden, 36 disiplinden, 22 yüksek lisans ve 20 doktora öğrencisi tarafından gerçekleştirilmiştir. Seçici kurul değerlendirmeleri sonucunda, Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğrencisi Esra Koç’un hazırlamakta olduğu “Osmanlı Taşrasında Burjuvazinin Mimari Temsiliyeti: Trabzon Vilayeti (1839–1923)” başlıklı tez çalışması kazanan olarak belirlenmiş ancak MKAF 2025 beratı; Mehtap Öztürk tarafından hazırlanmakta olan “Edebiyat Metinlerini Tarih Yazımı Olarak Okumak: Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Kenti ve İnsanları” başlıklı birinci yedek aday olarak seçilen tez çalışmasına devrolmuştur.
Aynı yıl gelenek olduğu üzere Ankara’nın önemli müzelerini kapsayan MKAF müze gezileri gerçekleştirilmiştir.
Müze Kumbaram Araştırma Fonu 2026
MKAF’ta Gönüllülük
MKAF’ta gönüllü olmak, yalnızca bir destek faaliyetine katılmak değil; kültürel mirası koruyan, geleceğe aktaran ve bilgi birikimini çoğaltan bir topluluğun parçası olmak demektir. Burada her gönüllü, tıpkı bir kumbara gibi, kendi emeğini, bilgisini ve deneyimini bu büyük ortak hafızaya ekler; aynı zamanda bu birikimden beslenir, öğrenir ve büyür. MKAF’ta gönüllü olmak; bilginin, kültürün ve toplumsal hafızanın kumbarasına bir katkı sunmak, aynı zamanda bu birikimin içinde kendi yerini bulmak anlamına gelir. Burası yalnızca bir hibe programı değil; birlikte büyümenin, paylaşmanın ve geleceğe iz bırakmanın mümkün olduğu bir dayanışma alanıdır. Bu nedenle MKAF gönüllülüğü, kültürel mirasın sürdürülebilirliğine katkı sunmak isteyen herkes için hem sorumluluk hem de değer üreten bir fırsat olarak öne çıkmaktadır.
Başvurular tamamen gönüllülük esasına göre yürütülmektedir; adaylar koordinatör veya koordinatör yardımcısı olarak görev alabilir, danışman olarak destek verebilir ya da gönüllü üye olarak sürece katkıda bulunabilirler. Katkılarınız, kültürel mirasın korunmasına ve araştırmaların desteklenmesine doğrudan katkı sağlayacaktır.
Başvuruda bulunmak için lütfen başvuru formumuzu eksiksiz doldurunuz ve ardından güncel özgeçmişinizi yükleyiniz. Gönderilen tüm bilgiler tarafsızlık ve eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmekte olup, yetenekleriniz ve motivasyonunuz; mevcut ve gelecekte açılacak pozisyonlar için adil bir şekilde incelenecektir. Tüm başvurular eşitlik ve tarafsızlık ilkesi çerçevesinde değerlendirilir; değerlendirme sonrasında sizinle iletişime geçilecektir.
İlginiz için teşekkür ederiz
Müze Kumbaram Araştırma Fonu'na kimler başvurabilir?
YÖK'e bağlı üniversitelerde tez süreci devam eden yüksek lisans ve doktora öğrencileri başvurabilir.
Başvurularda yaş sınırlaması var mıdır?
Fon programı tüm yüksek lisans ve doktora öğrencilerine açık olup herhangi bir yaş sınırlaması bulunmamaktadır.
Başvuru koşullarında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olma şartı aranmakta mıdır?
Aranmamaktadır, fon programı YÖK'e bağlı üniversitelerde yüksek lisans ve doktora eğitimi devam eden yabancı uyruklu başvurulara da açıktır.
Başvuru portalında hangi sorular yer almaktadır?
Başvuru sırasında katılımcılardan fotoğraf, özgeçmiş bilgileri, iletişim bilgileri, eğitim bilgileri, hazırlanacak tezin 1000 kelimeyi geçmeyen özeti ve 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde araştırmacıların neden MKAF'a başvurduklarına dair niyet mektubu istenmektedir.
Başvurularda yanlış girilen bilgiler değiştirilebilir mi?
Başvurularınızı kesinleştirdikten sonra bilgilerinizi değiştiremezsiniz. Fakat yanlış bilgiler başvurularınızın elenmesi için bir kriter olduğu için mkaf@muzekumbaram.musuem e-posta adresine başvurarak önceki başvurunuzun iptal edilmesini talep edebilirsiniz. Başvurunuz iptal edildikten sonra tekrar başvurabilirsiniz.
Online başvurudan sonra süreç nasıl işlemektedir?
Online başvuru sonrasında verilmiş olan başvuru belgesi ve taahhütnameyi imzalayarak en geç 12 Haziran 2026 saat 12.00'ye kadar Müze Kumbaram'ın Kızılcaşar Mah. Atılım Üniversitesi Cad. No:22/2 İncek, 06830 Gölbaşı / Ankara / TÜRKİYE adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bu tarihten sonra kargolanmış olan başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.
Tezi yayınlanmış adaylar başvuru yapabilir mi?
Fon programı tez sürecinde olan yüksek lisans ve doktora öğrencilerini kapsamaktadır.
Tezin bitmesine 15 aydan daha az bir süre var ise tez savunulduğunda ödemeler kesilir mi?
Tezinizi 15 aydan önce savunsanız bile ödemeler 15 ayda tamamlanır.
Başka bir kurumdan burs alınırken MKAF'a başvuru yapılabilir mi?
MKAF'a başka bir yerden burs veya hibe almanız durumunda da başvuru yapabilirsiniz.